Een mooie wolkenlucht is erg bepalend voor een landschap schilderij. Vele schilders worstelen met het schilderen van mooie wolken. Het ziet er soms te wolkerig uit zoals op een kindertekening of de wolken liggen op de lucht in plaats van dat ze in de lucht zijn opgenomen. Is wolken schilderen moeilijk? Eigenlijk niet, maar je moet veel oefenen en weten hoe je het schilderen van een wolk opbouwt. In deze blog meer hierover.
Bestudeer de wolken
Wolken zijn er in allerlei vormen en maten. Dat is mooi, want daardoor kun je daarin mooi je creativiteit kwijt. Voordat ik wolken ging schilderen, heb ik me eerst uitgebreid georiënteerd. Op YouTube bijvoorbeeld. Daar staan enkele basis filmpjes. En veel kijken naar andere schilderijen. Maar belangrijker is nog om wolken goed te bestuderen. Kijk vaak in de lucht en kijk welke vormen en kleuren wolken hebben. En dan valt je denk ik al wat op. Het zijn niet de wolkjes van de kindertekening. Wolken zijn er heel divers. Wolken bestaan in de basis uit drie onderdelen. De onderkant van de wolk, het middenstuk en de bovenkant van de wolk. Als het licht van boven komt, dan is de bovenkant van de wolk erg licht. Dan noemen we de highlight. De onderkant heeft de meeste schaduw en is dus het donkerst. Het middenstuk heeft een lichter tint dan de onderkant. Als het licht van beneden komt (bij voorbeeld bij de ondergaande zon) dan is de benedenkant van de wolk licht en de bovenkant het donkerst. Daarnaast is een standaard wolk aan de onderkant platter dan aan de bovenkant, die meer rondere vormen aanneemt.
Basiskleuren voor wolken
Welke kleuren zijn nodig voor een wolkenlucht? In de basis is dat Utramarijn blauw, Burnt umber en Titanium wit. Met deze basiskleuren kunnen diverse grijstinten gemaakt worden. Zorg dat het iets meer aan de blauwe kant is. Toegevoegd kan worden Alizarin crimson en Gele oker. Gebruik van deze laatste kleuren weinig! Zo is de bovenkant van de wolk niet spierwit. Maar vaak een beetje roomwit of roodwit (te mengen Titanium wit en Gele oker (Cadmium geel kan ook)) resp. Alizarin crimson en Titanium wit). Maar je kunt ook andere kleuren proberen. Zo heb ik een lucht geschilderd met Koningsblauw, Burnt sienna, Titanium wit en Gele oker.
Eerst de blauwe lucht?
Sommige schilders schilderen eerst de gehele lucht blauw (uiteraard minder blauw richting de horizon) en gaan daarna de wolken erop schilderen. Dat heeft een nadeel. Zodra er een soort grijs voor wolken wordt geschilderd op de blauwe lucht, is er kans op vermenging met het blauw. Dat is bij alla prima. Laat je de blauwe lucht eerst drogen dan is er ook een nadeel. De wolken kunnen moeilijk meer opgenomen worden in de lucht omdat mengen met de achtergrond niet mogelijk is. Ik opteer hiervoor niet. Met eerst de blauwe hemel schilderen maak je het jezelf moeilijk. Je krijgt dan een soort wolk, die hieronder is afgebeeld. Een wolk die op de lucht ligt.
Hoe zet je een wolkenlucht op?
Allereerst is het uiteraard van belang wat voor een soort wolkenlucht je gaat schilderen. Stel dat dit bestaat uit een blauwe lucht met daarop wolken. Schilder dan eerst globaal waar je de wolken wilt hebben. Gebruik daarvoor in de basis twee kleuren. Licht voor de bovenkant en donker voor de onderkant. Schilder daarnaast het blauw. Zorg dat je de blauwe kleur niet mengt met de wolken. Schilder het tegen elkaar aan.
Erg belangrijk is dit dun op te zetten! Gebruik niet teveel verf. Werk dun, zodanig dat je nog een beetje het doek ziet doorschijnen.
De grootste fout is te veel verf te gebruiken om wolken te schilderen
Als de eerste opzet klaar is gaan we de wolken verrijken. Neem een iets minder donkere kleur als de onderkant van de wolk en meng dat met de onderkant aan de bovenkant van de onderkant van de wolk. Doe dit heel voorzichtig. Hoe meer je de reeds geschilderde verf aanraakt hoe meer het met de nieuwe kleur mengt. Ik dep altijd, dat is heel zachtjes de nieuwe kleur er opleggen. Je kunt ook bewust iets minder deppen, maar de eerdere kleur iets meenemen. Zo krijg je nuances in een wolk. Maak de kwast voortdurend schoon! Als de wolk klaar is dan volgt de laatste fase. Neem een hele zachte waaierkwast (zie afbeelding) en veeg heel voorzichtig de randen van de wolk iets met de blauwe lucht. Dit noemen ze dassen, een techniek waarbij je kleuren zachtjes in elkaar kunt laten overlopen.
In onderstaande afbeelding heb ik het dassen toegepast, waarbij ik de gele kleur verzacht heb met het blauw met behulp van de waaier kwast. Zo nodig kun je nog iets verf weer toevoegen. Zo heb ik in het geel van de wolk nog een beetje oranje/geel toegevoegd en met de waaierkwast weer iets verzacht.
Is wolken schilderen dus moeilijk?
Uiteindelijk niet. Kort de tips op een rij:
- observeer, observeer, observeer
- kijk filmpjes op YouTube
- kijk veel naar andere schilderijen en bestudeer de wolkenpartij
- zet de partijen naast elkaar op (blauwe lucht en wolken)
- gebruik geen klodders verf, zet het dun op, later kun je toevoegen<
- een wolk heeft licht en schaduw (meestal onderaan de schaduw)
- gebruik het waaierpenseel om kleuren in elkaar te laten overlopen. Doe dat heel voorzichtig.
- veel oefenen
zeer helder uitgelegd! Echt een hulp . Ludwig De Poorter
Heel duidelijk. Dankjewel